Докторската дисертация на македонския историк (историчар) Зоран Тодоровски, изследваща историята на ВМРО в последния ѝ период от 1924 г. до 1934 г., е задълбочено изследване, което въпреки частичните си македонистки тенденции, има своята стойност.

Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО) во особено тешка и сложена состојба се најде по Првата светска војна. Овој период на историскиот континуитет на ВМРО беше исполнет со засилена диференцијација и престројување во нејзините редови, како и со идејни превирања, струења и отворени судири. Сите овие внатрешни противречности предизвикани, пред сé, од надворешни влијанија и притисоци, придонесоа да се разбие и ослабне револуционерниот и ослободителниот карактер на организацијата, како и да се компромитира самостојноста на македонското ослободително движење.
И покрај внатрешните судири и меѓусебните физички ликвидирања, ВМРО беше единствената македонска револуционерна сила што со своето агресивно дејствување влеваше надеж кај поробениот македонски народ за ослободување на својата татковина и дека е достоен да има своја сопствена држава. Нејзините активности во совладувањето на отпорите што и се испречиjа на патот кон ослободителното дело, наидоа на силни спротивставувања од страна на соседните балкански држави и ja ставија долго време да биде во центарот на историските и политичките констелации на Балканот и Европа.

Ръководител на Тодоровски е д-р Александар Апостолов.

Източник: Сканирана от оригинален екземпляр

Автор: Зоран Тодоровски от град Скопие е македонски историк (историчар), директор на Държавния архив на Р. Македония, автор на множество трудове на историческа тематика.

---